Ali Duran Gülçiçek

ALEVİLİK’TE SEMAHIN ÖNEMİ VE YERİ

Kelime anlamıyla semah, Arapça kökenli “sema” sözcüğünden, gök, gökyüzü, işitme, dinleme demektir. Müzik ve semah nefesleri eşliğinde ilâhi bir aşkla, coşkuyla dönülerek yapılan ve Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde Samah, Zamah, Zemak  Pervaz, Mevleviler’de Sema olarak ifade edilen Semah, tasavvuf anlamıyla, Hakk’a ve hakikata ulaşmayı simgeler.

Varlık birliği ilkesine dayanan Alevi-Bektaşilik’te semahın, insanı insanla, insanı doğa ve Tanrı’yla birleştiren, bütünleştiren bir özelliği vardır. Semahlardaki hareketleri, dönüşleri (çark ve pervazları), İslâm öncesi doğa kültünden esinlenen bazı özellikleriyle, insan doğa ilişkilerine ve gezegenlerin güneşin etrafındaki dönüşüne benzetmek mümkündür. Semah esnasında, sağ elin avuç içleriyle göğe ve sol elin yere doğru uzatılması ise, “Hakk’tan alıp, halka verme”yi simgeler.

Hacı Bektaş Veli’ye göre, “Semah, ariflerin aleti, muhiplerin ibadeti, taliplerin maksududur.” 

  Haşa ki bizim semahımız oyuncak değildir;
  İlahi bir sırdır mecazi değildir.
  Her kim ki semahı bir oyun sayar,
  O cifedir, namazı kılınır kimse değildir.

Devamını (PDF/Adobe Acrobat) oku...